شناسایی نهاد وقف و حقوق موقوفه، تبیین موانع و تنگناها و ارائه راه حلهایی برای برای افزایش بهره وری

شناسایی نهاد وقف و حقوق موقوفه، تبیین موانع و تنگناها و ارائه راه حلهایی برای برای افزایش بهره وری

شناخت نهاد وقف
تبیین موانع و تنگناهای نهاد وقف
شناخت حقوق موقوفه
افزایش بهره وری نهاد وقف
راهکارهای حقوقی افزایش بهره وری نهاد وقف
دانلود پایان نامه وقف
دانلود پایان نامه افزایش بهره وری نهاد وقف
موانع بهره وری نهاد وقف
راهکارهای بهبود بهره وری وقف

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق

شناسایی نهاد وقف و حقوق موقوفه، تبیین موانع و تنگناها و ارائه راه حلهایی برای برای افزایش بهره وری

 

 

 

 

 

چکیده

سنت وقف که از پیشینه تاریخی عمیقی در ایران برخوردار است و در طول ساهای متمادی علی الخصوص پس از اسلام منشا اثرات بسیار ارزشمندی در عرصه اجتماع بوده است ، امروزه با نابسامانیهایی همچون عدم هماهنگی با اقتصاد توسعه یافته امروز ، حاکمیت مدیریت سنتی و در نتیجه عدم اثربخشی و کارائی موقوفات روبروست . انجام این مهم مستلزم اموری همچون بازنگری در تعریف وقف و افزایش حوزه اموال و نیز جواز وقف پول و استفاده از ابزار اوراق مشارکت برای احیای موقوفات و ایجاد ضمانت اجراهای موثر برای قوانین موجود و رفع خلاهای قانونی می باشد . در این تحقیق به دنبال ارائه راهکارهایی برای حل این مشکل و برخورد ریشه ای با این مسئله است . 

 

 

کلید واژگان :

وقف

موقوفات

مشارکت

اوراق وقف

منفعت 

 

 

 

 

بیان مسئله 

انسان همیشه در طریق تکامل مادی و معنوی است و در این راه میزان علائق و دلبستگی ها و آرزوهای او رو به فزونی است . یکی از خواسته های بشر میل به ادامه زندگی . دیر زیستن است که چون این خواسته با توجه به عمر محدود امکان پذیر نیست ؛ لذا از دیرباز انسانها بر آن شدند که به هر نحو شده آثار وجودی خود را جاودانه سازند . میل به اختراع و اکتشاف و تفحص در علوم و پدید آوردن آثار علمی و از جمله تالیفات و تصنیفات از این مقوله است . 

یکی از راههای برگزیده شده ، اختصاص دادن قسمتی از اموال به مصارف عمومی یا خاص است تا هنگام انتافاع مردم از آنها یاد بانیان در اذهان تجدید شود . ماده 55 قانون مدنی در مقام تعریف وقف می گوید :   « وقف عبارت است از این که عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود » و این تعریف حدودا همان است که فقهای امامیه گفته اند . بنابراین وقف ، مجموعه ای از اموال که به هدف خاص و نیکی اختصاص یافته و به صورت یک نهاد حقوقی برای رسیدن به هدف واقف ایجاد شده است . سازمانی که دارای ارکان مدیریت همچون متولی و ناظر می باشد . این شخص اعتباری نه به وقف وابسته است و نه به متولی و نه به موقوف علیهم ، بلکه خود یک سازمان حقوقی است که دارای حساب بانکی مستقل و بوجه خاص و جداگانه است و مدیری به نام متولی آن را اداره می کند و دارای وقفنامه است که به منزله اساسنامه این شخصیت می باشد . سازمان حقوقی مزبور در واقع پاره ای از اموال است که از دارائی واقف جدا گشته و خود اصالت و استقلال یافته است . 

 

سنت حسنه وقف که از پیشینه تاریخی عمیقی در ایران برخوردار است و در طول سالیان متمادی ـ به ویژه پس از اسلام ـ منشا اثرات بسیار ارزشمند فرهنگی ، آموزشی ، دینی و … در عرصه اجتماع بوده است ، امروزه با نابسامانیهای بسیاری همچون عدم تناسب حجم دارائی ها با منافع حاصل از آنها ، عدم هماهنگی با اقتصاد توسعه یافته روز ، حاکمیت مدیریت سنتی و در نتیجه عدم اثر بخشی و کارائی موقوفات است روبروست . در این تحقیق به دنبال ارائه راهکارهایی هستیم که بتوانیم از طریق حقوقی به بهره وری نهاد وقف کمک کنیم . مثلا در مواردی که وقف از حیز انتفاع خارج شده یا بهره وری خود را از دست داده است ؛ اتکاء بر قواعد عسر و حرج بسیار مفید خواهد بود . ماده 14 آیین نامه اجرائی قانون ابطال اسناد فروش موقوفه مصوب 3 / 2 / 1374 مقرر می دارد : « در مواردی که جهت مورد نظر واقف تغییر یافته باشد ؛ به صورت اصلی بازگردانده می شود ، مگر اینکه بازگرداندن آن به وضع اول موجب عسر و حرج و قلت درآمد و امثال آن باشد که در این صورت ابقای آن به صورت فعلی با اجازه ولی فقیه یا نماینده ایشان در سازمان اوقاف و امور خیریه بلا اشکال خواهد بود . » 

 

همچنین یکی از مهمترین راهکارهای افزایش بهره وری نهاد وقف جاری کردن عرف در مواردی است که واقف در شیوه اداره وقف ساکت بوده یا در حال حاضر به مصلحت و عقلایی نیست . با این وصف در مواردی که واقف شیوه خاصی برای اداره وقف تعیین نکرده است ، عرف و قوانین تفسیری جانشین اراده واقف می شود . همچنین در مورد نحوه صرف مخارج و عواید وقف است ؛ و اینکه آیا می توان با توجه به شرایط روز و در جهت مصالح دولت و امت اسلامی و با ملحوظ نگهداشتن نیت اصلی واقف و در جهت هماهنگی با سایر برنامه های مدون و جاری دولت در کاربرد نظرات واقف تغییر به عمل آورد و ایا می توان در نحوه پیاده کردن و شیوه کاربرد نظر واقف تغییراتی داد و آیا می توان با تغییرات جزئی در نحوه استفاده از درآمد موقوفات موجود ، از این درآمدها در جهت شناسایی موقوفات ناشناخته استفاده نمود و آیا می توان با تغییراتی در نحوه کاربرد درآمدهای حاصل از موقوفات و به ویژه موقوفات متصرفی سازمان اوقاف مبالغی صرف هزینه های پرسنلی و اداری کارکنان نمود . البته پاسخ اکثر مراجع به این پرسش عموما حاکی از عدم جواز تغییر در مصارف است . 

 

یکی دیگر از چالشهای وقف که باعث کاهش بهره وری آن شده این است که در قوانین کشور و علی الخصوص در سازمان اوقاف و امور خیریه تا حدی در جهت حذف وقف خاص قدم برداشته شده و به وقف عام اهمیت بیشتری می دهند در حالی که وقف خاص در مشروعیت همانند وقف عام است و اگر هدف وقف عام احسان است ، وقف خاص احسان و صله رحم می باشد . 

همچنین مسائلی دیگری نیز در حوزه وقف وجود دارد که با ارائه راهکارهای حقوقی مناسب می توان به افزایش بهرهوری آن کمک نمود به عنوان مثال می توان با بازنگری در تعریف وقف ، حوزه اموال قابل وقف را افزایش داد . همچنین عدم صحت وقف پول بازنگری گشته و از طریق ترویج آن ، صندوق هایی به نام صندوق وجوه وقفی جهت رفع مشکل نقدینگی موقوفات و احیاء آنها ایجاد گردد . همچنین مبنای حفظ اصالت وقف و تحقق شرط ماندگاری ، به حفظ ارزش اقتصادی و انتفاعی به جای حفظ صورت فیزیکی انتقال یابد . و بالاخره ضمن ایجاد ضمانت اجرائی برای قوانین موجود ، خلاهای قانونی مرتفع گشته و امکان سوء استفاده یا عدم اجرای قوانین سلب گردد . که در این تحقیق به فراخور بحث به این مسائل و دیگر مسائل راجع به وقف خواهیم پرداخت . 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

چکیده1

مقدمه2 

1 ـ بیان مسئله2  

2 ـ اهمیت تحقیق5

3 ـ پیشینه تحقیق 5 

4 ـ اهداف تحقیق6  

5 ـ سوال های تحقیق6  

6 ـ فرضیه های تحقیق7  

 

فصل اول : کلیات و مفاهیم9

مبحث اول : مفهوم وقف و اقسام آن10  

گفتار اول : مفهوم وقف10  

گفتار دوم : اقسام وقف 19

بند اول : وقف عام 19

بند دوم : وقف خاص 20

مبحث دوم : تاریخچه وقف 21

گفتار اول : تاریخچه وقف قبل از اسلام 21

گفتار دوم : تاریخچه وقف بعد از اسلام24  

مبحث سوم : ارکان وقف27  

گفتار اول : واقف27  

گفتار دوم : موقوف علیه30

گفتار سوم : مال موقوفه48

 

فصل دوم : موانع و چالشهای بهره وری مطلوب از وقف56 

مبحث اول : موانع فرهنگی57  

گفتار اول : تصورات غلط از وقف57  

گفتار دوم : فقدان مدیریت فرهنگی57  

مبحث دوم : موانع اجرائی 58 

گفتار اول : ضعف در سیستم اطلاع رسانی58

گفتار دوم : دخالت دولت و محدویت قانونی وقف60

گفتار سوم : عدم توجه به اهمیت وقف 61

گفتار چهارم : آسیب ها در مدیریت وقف62

 

فصل سوم : راهکارهای مربوط به آثار وقف 64

مبحث اول : توجه به مصالح عمومی65  

گفتار اول : مبارزه با عوامل رکود وقف65  

گفتار دوم : تبلیغات صحیح و مستمر70

گفتار سوم : حمایت قانونی از اوقاف 73

گفتار چهارم : ابدال و استبدال در وقف 76

گفتار پنجم : صرف عواید موقوفه در بریات عمومی80

مبحث دوم : راهکارهای نوین در بهره وری موقوفات 82

گفتار اول : سرمایه گذاری در وقف 82

بند اول : امکان سرمایه گذاری در موقوفات82  

بند دوم : کارکردهای سرمایه گذاری در وقف98  

مبحث سوم : روش های جدید سرمایه گذاری برای بهره وری وقف 110

گفتار اول : روش مضاربه و مشارکت 110

گفتار دوم : مشارکت صنعتی 112

گفتار سوم : مشارکت به شرط تملیک 113

گفتار چهارم : مشارکت متناقصه115

نتیجه گیری 117 

فهرست منابع و مآخذ 119 

 

  • پرسشنامه بررسی رابطه عامل چابکی با موفقیت زنجیره

    پرسشنامه بررسی رابطه عامل چابکی با موفقیت زنجیره پرسشنامه عامل چابکی پرسشنامه موفقیت زنجیره پرسشنامه عامل چابکی در شرکت پرسشنامه موفقیت زنجیره در شرکت پرسشنامه رابطه عامل چابکی با موفقیت زنجیره در شرکت رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت…

  • گزارش كار آموزی رشته نقشه كشی معماری با عنوان فناوری نانو در صنعت ساختمان

    گزارش كار آموزی رشته نقشه كشی معماری با عنوان فناوری نانو در صنعت ساختمان تاریخچه نانو فناوری نانو فناوری نانو در صنعت ساختمان کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت بتن نانو تکنولوژی چیست؟ دانلود گزارش كار آموزی رشته نقشه كشی…

  • بررسی نظریه های سلامت روانی،شیوه های فرزند پروری و اختلالات رفتاری کودکان

    بررسی نظریه های سلامت روانی،شیوه های فرزند پروری و اختلالات رفتاری کودکان نظریه های سلامت روانی نظریه های شیوه های فرزند پروری نظریه های اختلالات رفتاری کودکان پایان نامه نظریه های سلامت روانی پایان نامه نظریه های شیوه های فرزند…

  • ادبیات نظری و پیشینه تجربی رفتارهای پرخطر

    ادبیات نظری و پیشینه تجربی رفتارهای پرخطر کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه رفتارهای پرخطر مبانی نظری رفتارهای پرخطر پیشینه تحقیق رفتارهای پرخطر پیشینه داخلی رفتارهای پرخطر پیشینه خارجی رفتارهای پرخطر پیشینه پژوهش رفتارهای پرخطر پیشینه نظری رفتارهای پرخطر…

  • نظریات متفاوت در راستای تبیین اشتغال زنان

    نظریات متفاوت در راستای تبیین اشتغال زنان اشتغال زنان حقوق زنان نظریات تبیین اشتغال زنان دانلود پایان نامه اشتغال زنان دانلود پایان نامه نظریات تبیین اشتغال زنان نظریات متفاوت در راستای تبیین اشتغال زنان چالشهای نظری اشتغال زنان رفتن به…

  • پایان نامه رشته مدیریت با عنوان رفتار سازمانی پیشرفته

    پایان نامه رشته مدیریت با عنوان رفتار سازمانی پیشرفته رفتار سازمانی رفتار سازمانی پیشرفته مدیریت کیفیت جامع TQM ارزیابی عملكرد و سیستم پاداش انگیزش چیست دانلود پایان نامه رشته مدیریت با عنوان رفتار سازمانی پیشرفته سیستم همکاری در فروش فایل…

  • معرفی باغ ارم و بررسی ساختار کالبدی آن

    معرفی باغ ارم و بررسی ساختار کالبدی آن باغ ژاپنی باغ صخره ای نظام آبیاری باغ معماری باغ ایرانی گونه شناسی باغ ارم ساختار کالبدی باغ ارم معرفی باغ ارم و ساختار کالبدی آن ساختار کالبدی باغ ارم دانلود مقالات…

  • پاورپوینت گذری اجمالی بر سیر تحول مدیریت دولتی (بخش دوم کتاب مبانی مدیریت دولتی تألیف طاهره فیضی)

    پاورپوینت گذری اجمالی بر سیر تحول مدیریت دولتی (بخش دوم کتاب مبانی مدیریت دولتی تألیف طاهره فیضی) پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت دولتی تألیف طاهره فیضی پاورپوینت گذری اجمالی بر سیر تحول مدیریت دولتی سیاست و اداره در مدیریت دولتی نظریه…

  • بررسی نظریه های شادکامی و ویژگی افراد شادکام

    بررسی نظریه های شادکامی و ویژگی افراد شادکام نظریه های شادمانی شادکامی از دیدگاه روانشناختی شادکامی از دیدگاه جامعه شناختی ویژگیهای اصلی افراد شادکام مقالات شادکامی شادکامی doc پایان نامه شادکامی شادکامی چیست تعریف شادکامی در روانشناسی نظریه های شادکامی…

  • ویژگیهای بارز صنعت توریسم و برنامه ریزی برای توسعه پایدار آن

    ویژگیهای بارز صنعت توریسم و برنامه ریزی برای توسعه پایدار آن مبانی گردشگری اصول گردشگری نظریه های گردشگری اهداف صنعت گردشگری بررسی ماهیت صنعت گردشگری دانلود پایان نامه اصول و مبانی گردشگری دانلود پایان نامه نظریه های گردشگری توسعه پایدار…

  • مطالعه و وارسی نقوش و شکل در سفالینه

    مطالعه و وارسی نقوش و شکل در سفالینه بررسی نقش و فرم در سفالینه های شوش معنی نقوش سفالینه های شوش علل و انگیزه بوجود آمدن نقوش سفالینه های شوش علل پیدایش نقوش سفالینه های شوش وجه مشخص سفالینه های…

  • پاورپوینت فصل یازدهم کتاب تئوری حسابداری مالی اسکات ترجمه پارسائیان با موضوع مدیریت بر سود

    پاورپوینت فصل یازدهم کتاب تئوری حسابداری مالی اسکات ترجمه پارسائیان با موضوع مدیریت بر سود کلمات کلیدی : پاورپوینت فصل یازدهم کتاب تئوری حسابداری مالیتألیف ویلیام اسکات ترجمه دکتر علی پارسائیان پاورپوینت مدیریت بر سود پاورپوینت فصل یازدهم کتاب تئوری…

  • ریز شمع

    ریز شمع ریز شمع میکرو شمع میکرو پایل گروت بهسازی خاک اصلاح خاک بهسازی خاک خرید مقالات عمران دانلود مقالات عمران رفتن به سایت اصلی دانلود مقاله مهندسی عمران با عنوان ریز شمع     چکیده: یكی از روشهای بهسازی زمین…

  • پوششهای ممنوع در شرع مقدس اسلام

    پوششهای ممنوع در شرع مقدس اسلام پوششهای ممنوع حجاب اسلامی پوششهای ممنوع در اسلام پوششهای حرام بر زن مسلمان پوششهای حرام بر مرد مسلمان پوششهای غیرجایز مرد مسلمان پوششهای ممنوع برای زنان پایان نامه حجاب پایان نامه پوششهای ممنوع در…

  • بررسی قانونی و حقوقی قاعده غرر با توجه به منابع و مبانی آن

    بررسی قانونی و حقوقی قاعده غرر با توجه به منابع و مبانی آن قاعده غرر غرر در عرف غرر در قانون منابع قاعده غرر مبانی قاعده غرر دانلود پایان نامه غرر بررسی قانونی و حقوقی قاعده غرر با توجه به…

  • پاورپوینت سرمایه گذاری و بازارهای پولی و مالی

    پاورپوینت سرمایه گذاری و بازارهای پولی و مالی کلمات کلیدی : پاورپوینت سرمایه گذاری و بازارهای پولی و مالی سرمایه گذاری و بازارهای پولی و مالی تحقیق سرمایه گذاری و بازارهای پولی و مالی مقاله سرمایه گذاری و بازارهای پولی…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق کارت امتیازی متوازن 2

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق کارت امتیازی متوازن 2 مبانی نظری کارت امتیازی متوازن ادبیات و مبانی نظری کارت امتیازی متوازن پیشینه تحقیق کارت امتیازی متوازن دانلود پیشینه تحقیق کارت امتیازی متوازن دانلود مبانی نظری کارت امتیازی متوازن فصل دوم…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق هویت مذهبی و اعتقادی 95 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق هویت مذهبی و اعتقادی 95 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه هویت مذهبی و اعتقادی مبانی نظری هویت مذهبی و اعتقادی پیشینه تحقیق هویت مذهبی و اعتقادی پیشینه داخلی هویت مذهبی و اعتقادی…

  • پاورپوینت تقلب رایانه ای(فصل ششم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات)

    پاورپوینت تقلب رایانه ای(فصل ششم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات) پاورپوینت فصل ششم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات با عنوان تقلب رایانه ای پاورپوینت تقلب رایانه…

  • ارزیابی اقلیم و زمین ریخت شناسی شهر بجنورد

    ارزیابی اقلیم و زمین ریخت شناسی شهر بجنورد ژئومورفولوژی پالئوکلیماتولوژی بررسی اقلیم حوضه بجنورد بررسی ژئومورفولوژی حوضه بجنورد نقش پالئوکلیماتولوژی درحوضه بجنورد ارزیابی اقلیم و زمین ریخت شناسی شهر بجنورد دانلود پایان نامه رشته جغرافیا رفتن به سایت اصلی دانلود…

  • پروپوزال شناسایی و بررسی عوامل موفقیت پیاده سازی سیستم برنامه ریزی منابع سازمان

    پروپوزال شناسایی و بررسی عوامل موفقیت پیاده سازی سیستم برنامه ریزی منابع سازمان پروپوزال ERP مراحل پیاده سازی erp پروپوزال پیاده سازی erp پیاده سازی erp در سازمان پیاده سازی برنامه ریزی منابع سازمان عوامل کلیدی موفقیت erp پروپوزال عوامل…

  • ارزیابی الگوریتم LEACH در مسیریابی شبکه های حسگر بیسیم و ارائه الگوریتمهای بهینه در مصرف انرژی برای بهبود آن

    ارزیابی الگوریتم LEACH در مسیریابی شبکه های حسگر بیسیم و ارائه الگوریتمهای بهینه در مصرف انرژی برای بهبود آن خوشه بندی پروتکل های مسیر یابی شبکه های حسگر بی سیم پروتکل های مسیریابی مبتنی بر خوشه بندی ارزیابی الگوریتم LEACH…

  • نظریات نوین تعهد سازمانی و ویژگیهای شغلی و ارتباط این دو

    نظریات نوین تعهد سازمانی و ویژگیهای شغلی و ارتباط این دو سطوح مختلف تعهد سازمانی مفهوم جدید برای تعهد سازمانی نظریات نوین تعهد سازمانی و ویژگیهای شغلی و ارتباط این دو نتایج مطلوب و نامطلوب سطوح مختلف تعهد سازمانی و…

  • ارزیابی علل تاثیرگذار بر قواعد برنامه سازی خلاق در رادیو و شناسایی اجزا و خصوصیات آن

    ارزیابی علل تاثیرگذار بر قواعد برنامه سازی خلاق در رادیو و شناسایی اجزا و خصوصیات آن برنامه سازی خلاق در رادیو اصول برنامه سازی خلاق در رادیو شناسایی ابعاد برنامه سازی خلاق در رادیو شناسایی مولفه های برنامه سازی خلاق…

  • ارزیابی مقاصد گزارشهای مالی با اصول اسلامی

    ارزیابی مقاصد گزارشهای مالی با اصول اسلامی صورتهای مالی گزارشگری مالی نظام اقتصادی اسلام گزارشگری مالی با مبنای اسلامی دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حسابداری ارزیابی مقاصد گزارشهای مالی با اصول اسلامی رفتن به سایت اصلی دانلود پایان نامه…